نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• میلاد فلاح زاده ¹
• محمدرضا امیرسیف الدینی ²
• محمدرضا سودبخش ²

¹ بیومکانیک ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران

² گروه بیومکانیک ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران

چکیده

اغلب آسیب‌های رباط صلیبی قدامی در ورزش‌های با حرکات انفجاری و فرودهای سریع، ناشی از مکانیسم‌های غیر برخوردی و الگوهای حرکتی نادرست در لحظه فرود هستند. انحراف چرخشی داخلی و والگوس زانو از مهم‌ترین عوامل بیومکانیکی مستعدکننده این آسیب‌ها شناخته می‌شود. باتوجه به اینکه تمرینات مبتنی بر زنجیره بسته و سیستم‌های ناپایدار، از جمله تمرین با TRX، میتوانند توزیع نیرو در محور اندام تحتانی را بازآرایی کنند هدف پژوهش حاضر بررسی و مقایسه اثر تمرینات آویزشی TRX بر پارامترهای کینماتیکی مفصل زانو در لحظه فرود پس از پرش اسکوات، نسبت به حالت بدون استفاده از این وسیله بود.
تعداد 22 بازیکن مرد بسکتبال حرفه‌ای (میانگین سن: ‎22.9±0.46 سال، قد: ‎183.88±1.34 سانتی‌متر، وزن: ‎77.7±2.03 کیلوگرم، BMI: ‎22.82±0.46) در این مطالعه شرکت کردند. ثبت سه‌بعدی حرکات با شش دوربین اپتوالکتریک Motion Analysis مدل Raptor‑H با نرخ نمونه‌برداری 200 Hz انجام شد. داده‌ها با فیلتر پایین‌گذر Butterworth ‎(8 Hz) هموارسازی شدند و متغیرهای زاویه‌ای مفصل زانو در سه محور اصلی استخراج شد. آزمودنی‌ها دو شرایط پرش و فرود اسکوات با TRX و بدون TRX را طی طرح متقاطع اجرا نمودند. تحلیل آماری با آزمون t زوجی و محاسبه اندازه اثر انجام شد تا سطح تغییرات کمی متغیرها در دو شرایط مشخص شود.
نتایج نشان داد حداکثر زاویه فلکشن زانو در حالت استفاده از TRX به طور معنی‌داری افزایش یافت (p=0.001، d=0.88) و هم‌زمان زاویه والگوس و چرخش داخلی زانو به میزان قابل توجهی کاهش پیدا کردند (p=0.001، d=0.84 و 0.79.
نتایج پژوهش حاضر نشان داد که تمرینات زنجیره بسته مبتنی بر سیستم تعلیقی TRX سبب افزایش کنترل عصبی–عضلانی و بهبود کینماتیک مفصل زانو در لحظه فرود بسکتبالیست‌ها می‌شود. والگوس و چرخش داخلی زانو نیز کاهش بیشتری خواهند یافت که کنترل در این عوامل بیومکانیکی احتمالا خود باعث پیشگیری و کاهش ریسک آسیب های رباط صلیبی قدامی خواهد شد. پیشنهاد می‌شود استفاده از TRX به عنوان بخشی از تمرینات آماده‌سازی و بازتوانی در برنامه‌های پیشگیری از آسیب لیگامنت صلیبی قدامی لحاظ شود. این موضوع احتمالاً ناشی از فعال‌سازی بهینه واحدهای حرکتی در اکستانسورها و کنترل هماهنگی هم‌زمان اکستانسور است که به تنظیم لحظه‌ی فرود و کاهش گشتاورهای چرخشی مفصل زانو کمک می‌کند.

کلیدواژه‌ها

• تی‌آر‌ایکس
• رباط صلیبی قدامی
• والگوس زانو
• کینماتیک سه‌بعدی
• پرش اسکوات
• بیومکانیک ورزشی
• کنترل عصبی‌ـ عضلانی