نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• حسین بابایی پور ¹
• ایمان صحرایی ²

¹ استادیار، گروه علوم ورزشی، آسیب شناسی و حرکات اصلاحی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان، ایران

² دانشجوی دکتری بیومکانیک ورزشی، اداره آموزش و پرورش شهرستان رفسنجان، کرمان، ایران

چکیده

مقدمه: بسکتبال نیازمند ترکیبی از توان انفجاری و کنترل عصبی-عضلانی دقیق است. افزایش عملکرد پس از فعال‌سازی (PAPE) یک استراتژی رایج برای بهبود عملکرد انفجاری است، اما تأثیر آن بر کیفیت حرکت و عوامل خطر مصدومیت کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. هدف از این پژوهش، بررسی اثر یک پروتکل PAPE مبتنی بر جرم بدن بر هماهنگی بین‌بخشی، تغییرپذیری هماهنگی و زاویه والگوس دینامیک زانو در بسکتبالیست‌های جوان بود.
روش پژوهش: در این مطالعه نیمه‌تجربی با طرح متقاطع، ۲۰ بسکتبالیست مرد (سن: ۲۲±۱سال) به صورت تصادفی دردوشرایط آزمایش(PAPE) و کنترل شرکت کردند. شرایط آزمایش شامل اجرای ۳ ست ۵ تکرار پرش روی جعبه به عنوان فعالیت فعال‌سازی‌کننده بود، در حالی که در شرایط کنترل، ورزشکاران به مدت ۴ دقیقه استراحت کردند. قبل و بعد از هر دو شرایط، حرکت پرش اسکات (Countermovement Jump) با استفاده از سیستم تحلیل حرکت مبتنی بر نشانگرRaptor-H ثبت شد. متغیرهای قد پرش، زاویه والگوس زانو، فاز نسبی پیوسته (CRP) بین مفاصل لگن-زانو و زانو-مچ پا (به عنوان شاخص هماهنگی) و انحراف معیار آن (به عنوان شاخص تغییرپذیری هماهنگی) محاسبه شدند.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که پروتکلPAPE باعث افزایش معناداری در قد پرش شد(p<0.05).هماهنگی بین‌بخشی در شرایط PAPE تغییر معناداری را نسبت به شرایط کنترل نشان داد که بیانگر یک الگوی حرکتی کارآمدتر بود(p<0/05). با این حال، تغییرپذیری هماهنگی و حداکثر زاویه والگوس دینامیک زانو در دو شرایط تفاوت معناداری نداشتند(p>0/05).
نتیجه‌گیری: به نظر می‌رسد یک پروتکلPAPEکوتاه مبتنی بر جرم بدن، نه تنها عملکرد انفجاری را در بسکتبالیست‌های جوان بهبود می‌بخشد، بلکه با بهینه‌سازی الگوهای هماهنگی، کیفیت حرکت را نیز افزایش می‌دهد، بدون اینکه منجر به افزایش ریسک بیومکانیکی مصدومیت (از طریق افزایش والگوس زانو یا کاهش انعطاف‌پذیری حرکتی) شود. بنابراین، این روش می‌تواند به عنوان یک ابزار کاربردی و ایمن در گرم کردن قبل از تمرین و مسابقه مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

• هماهنگی
• تغییرپذیری هماهنگی
• والگوس زانو
• افزایش عملکرد پس از فعال‌سازی